Ostatnia aktualizacja: 2026-11-03
- Ustal masę ładunku i położenie jego środka ciężkości.
- Określ wymaganą wysokość i zasięg albo kąt oraz wysunięcie wysięgnika, zależnie od konstrukcji wykresu.
- Odczytaj limit w odpowiedniej strefie i upewnij się, że warunki pracy odpowiadają założeniom producenta.
Przy dużym wysięgu liczy się punkt pracy, nie udźwig maksymalny
Udźwig nominalny nie jest limitem właściwym dla każdego położenia wysięgnika. Przy dużym wysięgu należy odczytać wartość przypisaną do konkretnego punktu pracy na wykresie producenta.[3][4]
Punkt pracy opisuje położenie, w którym ma znaleźć się ładunek. Zależnie od konstrukcji diagramu określają go wysokość i zasięg albo kąt oraz stopień wysunięcia wysięgnika. Obszar wykresu obejmujący takie położenie wskazuje dopuszczalny udźwig dla danej konfiguracji.
Skala różnicy między udźwigiem maksymalnym a limitem przy dalekim wysięgu zależy od modelu. Nie należy więc przenosić wartości ani układu stref z jednej ładowarki na inną. Przed oceną zadania potrzebne są dane o maszynie, osprzęcie, ładunku i miejscu jego odłożenia.
Zanim odczytasz wykres, ustal właściwą konfigurację
Odczyt należy rozpocząć od potwierdzenia, że diagram dotyczy dokładnie używanego modelu oraz zamontowanego i zatwierdzonego osprzętu. Fizyczna możliwość zamontowania narzędzia nie potwierdza jeszcze jego dopuszczenia. Wykres powinien pochodzić z kabiny albo dokumentacji właściwej dla tej maszyny i konfiguracji.[4][6]
- model maszyny i odpowiadający mu wykres udźwigu;
- rodzaj zamontowanego i zatwierdzonego osprzętu;
- masa całego ładunku;
- położenie środka ciężkości względem punktu odniesienia podanego przez producenta;
- wymagana wysokość podnoszenia i zasięg do przodu albo kąt oraz wysunięcie wysięgnika;
- warunki pracy zgodne z założeniami wykresu.
Dwa układy wykresów: wysokość i zasięg albo kąt oraz wysunięcie
- Wysokość i zasięg
- Punkt pracy ustala się na podstawie wymaganej pozycji pionowej oraz odległości do przodu. Punkt odniesienia dla obu parametrów trzeba odczytać z danego wykresu lub instrukcji.
- Kąt i wysunięcie wysięgnika
- W części maszyn położenie rozpoznaje się za pomocą kąta wysięgnika i oznaczenia stopnia jego wysunięcia. Symbole oraz skale są zależne od modelu i nie mają uniwersalnego znaczenia.[1][5]
Oba układy służą do ustalenia punktu pracy, lecz nie można ich interpretować zamiennie. Należy używać parametrów wskazanych na wykresie konkretnej ładowarki.
Masa ładunku to nie wszystko: znaczenie środka ciężkości
Z wykresem porównuje się nie tylko masę całego ładunku, ale również położenie jego środka ciężkości względem punktu odniesienia. Ma to szczególne znaczenie przy ładunkach przewożonych na widłach oraz elementach o nieregularnym kształcie.[3][5]
Punkt odniesienia i dopuszczalne położenie środka ciężkości wynikają z dokumentacji maszyny oraz osprzętu. Jeżeli tych danych nie da się potwierdzić, sama znajomość masy nie wystarcza do prawidłowego odczytu.
Dlaczego osprzęt wymaga właściwego wykresu
Widły, łyżka, hak lub inny osprzęt mogą mieć przypisane odmienne wykresy i ograniczenia. Należy wybrać diagram przeznaczony dla rzeczywiście zamontowanego, zatwierdzonego narzędzia. Wykres dla innego osprzętu nie powinien służyć do oceny planowanego podnoszenia.
Jak odczytać dopuszczalny udźwig krok po kroku
Najpierw trzeba określić rzeczywiste położenie potrzebne do wykonania zadania, a następnie odnaleźć odpowiadający mu punkt lub strefę na właściwym wykresie. Można to zrobić przez próbę ustawienia maszyny i osprzętu bez ładunku.[2][7]
- Potwierdź wykres i dane ładunku. Zweryfikuj model, osprzęt, masę oraz położenie środka ciężkości.
- Ustaw maszynę bez ładunku. Przyjmij położenie robocze i ustaw osprzęt w miejscu planowanego pobrania albo odłożenia ładunku.
- Odczytaj położenie wysięgnika. Zależnie od modelu ustal wysokość i zasięg albo kąt oraz oznaczenie wysunięcia.
- Przenieś parametry na wykres. Znajdź ich przecięcie lub strefę odpowiadającą odczytanemu położeniu.
- Porównaj limit z ładunkiem. Uwzględnij masę i środek ciężkości, a także ograniczenia maszyny, wideł i pozostałego osprzętu.
- Zweryfikuj warunki zastosowania. Upewnij się, że konfiguracja oraz warunki pracy odpowiadają założeniom producenta.
1. Ustaw maszynę i osprzęt bez ładunku
Próba bez ładunku pozwala ustalić położenie wysięgnika potrzebne do osiągnięcia miejsca pracy. Nie jest jednak próbą udźwigu i nie potwierdza samodzielnie, że określony ładunek można podnieść. Nadal trzeba ocenić jego masę, środek ciężkości i warunki podłoża.
2. Odczytaj parametry położenia wysięgnika
Wykorzystaj wyłącznie wskaźniki i oznaczenia przewidziane dla danego modelu. Jeżeli diagram operuje wysokością i zasięgiem, zastosuj punkty odniesienia podane przez producenta. Jeżeli korzysta z kąta i wysunięcia, odczytaj właściwe oznaczenie wysięgnika bez przenoszenia skali z innej maszyny.
3. Znajdź punkt lub strefę na wykresie
Na wykresie wysokości i zasięgu odszukaj miejsce odpowiadające obu parametrom. W diagramie opartym na kącie i wysunięciu znajdź strefę odpowiadającą tej kombinacji. Wartość przypisana do właściwego obszaru jest limitem dla tego punktu pracy, z zachowaniem wszystkich warunków wskazanych w dokumentacji.
4. Zweryfikuj przypadek granicy stref
Gdy punkt znajduje się na granicy dwóch stref, nie należy samodzielnie zaokrąglać wartości w górę. Trzeba zastosować regułę z instrukcji konkretnej maszyny. Materiał JLG wskazuje przyjęcie niższego limitu, lecz ostateczny sposób interpretacji wynika z dokumentacji danego modelu.[6]
Gdy limity są różne, obowiązuje najniższy właściwy
Na dopuszczalne obciążenie mogą nakładać się ograniczenia maszyny, wykresu, osprzętu oraz wideł. Do wykonania zadania przyjmuje się najniższy limit mający zastosowanie do rzeczywistej konfiguracji.[6]
- Wykres wskazuje wartość niższą niż udźwig nominalny
- Obowiązuje wartość dla konkretnego punktu pracy.
- Osprzęt lub widły mają niższy limit
- Wyższa wartość z wykresu maszyny nie znosi niższego ograniczenia danego elementu.
- Położenie środka ciężkości nie odpowiada założeniom
- Nie należy opierać decyzji wyłącznie na masie ładunku. Właściwy punkt odniesienia trzeba potwierdzić w dokumentacji.
- Nie można potwierdzić dopuszczenia osprzętu
- Sam montaż narzędzia nie wystarcza do zastosowania wykresu.
Porównywane ograniczenia muszą odnosić się do tej samej konfiguracji. Zasada najniższego właściwego limitu nie zastępuje instrukcji producenta, ponieważ sposób oznaczania wartości i zakres ich obowiązywania zależą od modelu.
Kiedy odczyt z wykresu nie wystarcza
Wartość odczytana z diagramu nie jest automatycznie właściwym limitem, jeśli warunki pracy odbiegają od założeń producenta. Wykres może wymagać między innymi określonego ustawienia maszyny, właściwego osprzętu, odpowiedniego podłoża i sprawnego stanu technicznego. Dokładny zakres tych warunków zależy od modelu.[4][5]
Sytuacje wymagające sprawdzenia instrukcji zamiast dalszego odczytu
- Brakuje wykresu dla konkretnego modelu lub osprzętu
- Nie należy zastępować go diagramem podobnej maszyny ani dokumentem znalezionym przypadkowo w internecie.
- Punkt pracy wypada poza wykresem
- Diagram nie potwierdza dopuszczalności takiego położenia.
- Nieznana jest masa albo położenie środka ciężkości
- Nie ma kompletu danych potrzebnych do porównania ładunku z limitem.
- Osprzęt nie jest potwierdzony jako zatwierdzony
- Nie można zakładać, że wykres dla innego narzędzia pozostaje właściwy.
- Podłoże lub ustawienie maszyny odbiegają od założeń
- Odczytanej wartości nie należy traktować jako automatycznie bezpiecznego limitu.
- Punkt znajduje się na granicy stref
- Trzeba zastosować sposób interpretacji podany w instrukcji producenta, bez zaokrąglania wyniku w górę.
Jeżeli nie można potwierdzić właściwego wykresu, konfiguracji, danych ładunku albo warunków pracy, dalsza interpretacja ogólnego diagramu nie rozstrzyga, czy podnoszenie jest dopuszczalne. Granicę zastosowania poradnika wyznacza instrukcja konkretnej maszyny i osprzętu.
Źródła
- Informacje o produkcie — TH220B / TH330B, JLG / Caterpillar documentation portal.
- Instrukcja obsługi TH580B, JLG / Caterpillar documentation portal.
- How to Read A Telehandler Load Capacity Chart, JLG.
- Operation & Safety — R11100, JLG.
- TL943 — Operation and Maintenance Manual, JLG / Caterpillar documentation portal.
- Preventing Telehandler Tip-Overs With The Stability Triangle, JLG.
- Need To Hoist Materials? Consider Using A Telehandler Instead Of A Crane, JLG.
+Artykuł Sponsorowany+
